Written by
Tại sao có những công ty chẳng thế nếm trải hương vị chiến thắng từ những công cuộc chuyển đổi chuỗi cung ứng? Mà phần lớn thất bại ấy nằm ở những điểm giao nhau của quy trình, con người và công nghệ. Dưới đây là cái nhìn của một cựu binh nhiều năm thực hành và tư vấn chuỗi cung ứng về 10 sai lầm lớn nhất mà các công ty gặp phải khi muốn thay đổi chuỗi cung ứng của mình.
when chain break..
Chẳng có một ai quan tâm hay thảo luận về tác động kinh tế của quản trị chuỗi cung ứng. thay vào đó là những nghiên cứu làm sao kết nối giữa hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng đến giá trị cổ đông và đều chỉ ra rằng tổng chi phí chuỗi cung ứng chiếm đến hơn một nửa chi phí tạo ra thành phẩm. Thế nhưng phần lớn các công cuộc cải tiến chuỗi cung ứng cho đến thời điểm này lại đem lại kết quả không như mong đợi. Làm sao bạn có thể giải thích được là tồn kho vẫn tăng 3% lũy tiến hàng năm trong vòng hơn 10 năm qua? Và tại sao 30 phần trăm những sản phẩm tiêu dùng mới tung ra lại chẳng đặt được các yêu cầu tài chính cơ bản?
Một phần câu trả lời có lẽ nằm ở việc thực thi các chương trình cải thiện chuỗi cung ứng thất bại hoặc thiếu hoạch định toàn diện bởi những con người không được huấn luyện và trang bị những kỹ năng phù hợp. Tôi thì cũng cho rằng trong nhiều công ty- hiển nhiên trong số đó có những công ty tôi đã từng làm việc hoặc tư vấn ở đó-đã có khuynh hướng cho rằng những sáng kiến ấy chỉ đơn giản là một bài tập thực hành tiết kiệm chi phí hoặc ứng dụng một loại công nghệ mới (đang là mốt đấy bạn ạ..). Sau cùng, nhiều nỗ lực đã thất bại trong việc tìm ra tiềm năng chỉ bởi vì họ coi chuỗi cung ứng là công việc nội bộ xung quanh bốn bức tường của mình (đèn nhà ai nhà ấy rạng mà..).
Quản trị chuỗi cung ứng đúng nghĩa (true supply chain management) –cái thứ mà tôi gọi là quản trị chuỗi cung ứng tổng thể (Total Supply Chain Management) – đã vượt qua bốn bức tường từ lâu rồi.Nó đều bắt đầu và kết thúc gắn với cái ta gọi là mong muốn và nhu cầu của khách hàng và người tiêu dùng cơ.
Tôi quan sát thấy nhiều công ty đang đánh vật với những sáng kiến chuỗi cung ứng và thấy rằng sai lầm của họ cứ lặp đi lặp lại mãi điều mà tôi cho rằng nếu tinh ý bạn có thể “òa” ra tiềm năng của quản trị chuỗi cung ứng tổng thể. Bài báo này là sự kết tinh (theo kiểu chicken soup for the supply chain souls..) kinh nghiệm và quan sát của tôi với vai trò vừa là nhà tư vấn vừa là nhà quản trị chuỗi cung ứng với hi vọng là bạn có thể học hỏi ít nhiều và áp dụng trong cải thiện chuỗi cung ứng của mình.
Xin lưu ý với bạn danh sách mà tôi liệt kê ở đây chưa hẳn đã hoàn toàn thấu đáo và rằng nó cũng không được liệt kê theo thứ tự quan trọng đâu. Đúng hơn, nó là một bộ các khái niệm thể hiện những sai lầm sơ đẳng mà nhiều nhà quản lý mắc phải. Tôi chỉ liệt kê ở đây 10 sai lầm lớn nhất mà bạn có thể tránh mắc phải nó.
Sai lầm 1: Luôn luôn lắng nghe mà lại luôn luôn cho chuỗi cung ứng như là một “chuỗi”
Đôi khi các định nghĩa trong sách từ điển không giúp nhiều cho bạn. Ví dụ, cuốn từ điển Merriam-Webster định nghĩa “chuỗi” (chain) như là một “loạt các thứ liên kết, kết nối hoặc gắn bó với nhau hay một nhóm các loại hay chức năng giống nhau dưới sự sở hữu, quản lý hoặc kiểm soát duy nhất” (xin lỗi bạn tôi dịch đoạn này hơi dở..nên xin trích lại nguyên văn: “series of things linked, connected, or associated together or a group of the same kind or function usually under a single ownership, management, or control.”). Song với định nghĩa này có thể hiểu “chuỗi cung ứng” là một loạt các bộ phận chức năng có quan hệ với nhau được quản lý thống nhất và kết nối thông qua một quy trình chung.
Quan điểm này đã ứng dụng khá tốt cho đến tận lúc này. Trước đây, chuỗi cung ứng đã bị phân mảnh thành những khu biệt lập (silos) của các bộ phận như hoạch định, mua hàng, logistics, và dịch vụ khách hàng. Đồng thời các công ty cố mà bòn rút giá trị từ những bộ phận ấy. Và thế là khi các công ty ứng dụng quan điểm trên, ngay ở giai đoạn đầu của công cuộc chuyển đổi chuỗi cung ứng, họ đã đạt được những kết quả to lớn và có ảnh hưởng trực tiếp đến bottom line của mình.
Thế nhưng, càng đi sâu thì họ càng cảm thấy khó nhá hơn thì cũng là lúc họ cần tư duy lại quan điểm chuỗi cung ứng của mình. Thay vì chỉ nhìn chuỗi cung ứng là chuỗi các hoạt động của các phòng ban chức năng, thì họ cần xem nó như là một quy trình trải rộng khắp các phòng ban và các tổ chức nữa (kiểu như bài hát “over the hill and far away..far away…) . Nếu nhìn bề ngoài, có vẻ như nó chỉ là cách ta tung hứng con chữ, nhưng đối với nhiều doanh nghiệp thì quả thực nó là món ăn khó nhá nhất. Nó đặc biệt khó bởi vì đòi hỏi ta phải tập trung ra bên ngoài –outward focus (khó hiểu..đã tập trung rồi thì làm sao bên ngoài được? hix) .Nghĩa là ngoài các mối quan hệ và hoạt động nội bộ, thì nhà thực hành chuỗi cung ứng bây giờ cần tập trung ra cả bên ngoài đến các quy trình và quan hệ tương tác giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với người tiêu dùng.
Sự thay đổi này đòi hỏi một loạt các kỹ năng mới cho nhà quản trị chuỗi cung ứng nhất là khả năng xây dựng quan hệ đối tác (nói thật là đúng là thế đấy, kỹ năng mới bây giờ là bạn làm sao tránh dùng những từ đao to búa lớn với người nông dân-đối tác của bạn đấy- bạn không thể hello hay how are you được mà phải, chào cụ, dạo này bò nhà ta vẫn cho sữa đều đấy hả cụ? rồi thế cụ có thề là không có tí ti melamine nào trong sữa không cụ? J )
Và các công ty có thể tận dụng nhiều hơn nữa giá trị từ công cuộc chuyển đổi nếu họ có một cái nhìn chính thống quản lý chuỗi cung ứng bằng cách sử dụng cấu trúc khung chuẩn theo mô hình quy trình design-to-delivery hơn là chỉ có order-to-delivery (xin xem hình sẽ rõ…). Nó còn được gọi là lắng nghe thiết kế và tiếng nói từ bên ngoài và bên trong một cách giao hảo. Sử dụng mô hình này bạn không chỉ tận dụng được toàn bộ chuỗi cung ứng bên trong mà còn xây dựng được mô hình cộng tác hiệu quả với đối tác bên ngoài trong khi vẫn đảm bảo kiểm soát được Total Cost of Ownership.
Sai lầm 2: Kinh doanh như “chuyện thường ngày ở huyện”
Kinh doanh như “chuyện thường ngày ở huyện” (business as usual) luôn là một concept dễ thương. Nó giúp con người cảm thấy mình ở trong vùng an toàn, và còn giúp nhà quản trị tránh phải thay đổi chiến lược kinh doanh của mình. Với lối nghĩ ấy sẽ làm tê liệt mọi công cuộc chuyển đổi vốn đòi hỏi sự thay đổi đến gốc rễ cách thức mà chuỗi cung ứng tương tác (va chạm) với các phòng ban kinh doanh theo chức năng cũng như cách chuỗi cung ứng được định vị để tận dụng lợi thế do tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng.
Chúng tôi thấy rằng những công ty áp dụng các quy trình chuỗi cung ứng và hệ thống đo lường nội bộ cho các chuỗi cung ứng mở rộng định hướng bởi người tiêu dùng, sẽ sớm thất bại trong quá trình chuyển đổi. Nghĩa là họ chỉ tập trung vào tối ưu hóa nội bộ thì sẽ không có tác dụng và thậm chí là phản tác dụng trong một chuỗi cung ứng mở rộng.
Quan sát các dữ liệu cải thiện vòng quay tồn kho của các công ty, chúng tôi phát hiện ra điểm khá thú vị. Những công ty không thực sự chuyển đổi mô hình chuỗi cung ứng hoặc phân phối của mình thì chỉ dành được phần nhỏ nhỏ tiến bộ khi họ chỉ cố gắng làm sao đánh đổi giữa tồn kho và chất lượng dịch vụ trên đường cong Pareto (xem hình 2). Quay lại câu chuyện Dell và Compaq (gọi tắt là Paq), thì Paq chỉ có thể cải thiện hiệu năng nếu chuyển sang mô hình bán hàng trực tiếp theo kiểu của Dell (Chuyện của Dell và Paq giống như con gà quả trứng ấy..vì bây giờ hình như Dell lại quay sang học Paq..nên tôi ko sure lắm về điểm này..hix)
Sai lầm 3: Hiểu sai về nghĩa của “kiểm soát” (control)
(Còn tiếp…)
Vietkha/Kurt Binh (tổng hợp từ Supply Chain Management Review)
Recent Comments