Nhà quản trị chuỗi cung ứng, anh là ai?

trước hết, xin đính chính bài viết này đã được đăng trên TBKT VN tuy nhiên vẫn chưa phản ánh hết ý của tác giả..vì vậy xin mạo muội đưa toàn văn bài viết này của mình lên đây để cùng chia sẻ cùng các bạn..rất hoan nghênh mọi ý kiến chia sẻ và thảo luận..

“kẻ nghiệp dư bàn về chiến thuật, người chuyên nghiệp nói về logistics”
Napoleon
Câu nhận định có lẽ là cay đắng của Napoleon, sau cuộc rút lui trong thất bại thảm bại của Napoleon trong cuộc chiến tranh với nước Nga. Hết lương thực, không chỗ trú chân, thiếu ánh lửa hồng trong cái mùa đông vô cùng khắc nghiệt của nước Nga, quân đội của Napoleon không còn cách nào khác là rút chạy.

Ở trên một bình diện khác, với Alexander thì hậu cần là mảng vô cùng tối quan trọng. Với ông “người hậu cần là một người ít đùa nhất..bởi họ biết rằng nếu chiến dịch của tôi thất bại, họ sẽ là người đầu tiên bị xét xử”. Hẳn chúng ta đã biết những vùng đất của Alexander chiếm đường trải dài hàng ngàn kilômét kéo dài từ biển Địa Trung Hải cho đến Ấn Độ.

Câu chuyện của Napoleon và Alexander Đại Đế là những câu chuyện kinh điển về những nhà quản trị chuỗi cung ứng. Điểm khác biệt giữa chiến thắng của Alexander Đại Đế và Napoleon chỉ nằm ở một điểm là họ đã hoạch định chiến lược cho chuỗi cung ứng khác nhau. Song cả hai đều là những nhà quản trị chuỗi cung ứng mà đến bây giờ đâu đó bài học này còn xuất hiện.

Vậy thực sự nhà quản trị chuỗi cung ứng: anh là ai?
Một câu hỏi muôn thuở, và có lẽ thật khó trả lời trong bối cảnh tranh tối tranh sáng thế này. Không chỉ ở ta mà trên thế giới người ta cũng chưa thể định nghĩa rõ ràng cái “title” cho chức vụ quản trị chuỗi cung ứng. Thôi thì tuỳ theo mức độ quan trọng của từng mắt xích trong chuỗi mà định nghĩa như là nếu cần nhấn mạnh vai trò của mua hàng toàn cầu thì họ có Phó Chủ Tịch Cấp Cao về Mua Hàng Toàn Cầu, Giám đốc mua hàng chiến lược đóng vai trò như một nhà quản trị chuỗi cung ứng, hay nếu cần nhấn vai trò của logistics thì họ có Giám đốc Logistics, Giám đốc Vận Tải, rồi thì cuối cùng cũng có chức danh Giám Đốc Chuỗi Cung Ứng. Cũng không thể không bàn về cái gọi là xu hướng thuê ngoài “outsourcing”, chính xu hướng và tầm mức ảnh hưởng đến từng công ty mà người ta sinh ra nhiều cái chức danh khác nhau. Cũng bởi một điều tác động và vai trò của chuỗi cung ứng vô cùng sâu và rộng theo cả hai phương diện.

Còn ở Việt Nam thì sao? Theo xu hướng toàn cầu hoá với việc nhiều công ty nước ngoài đổ vốn đầu tư vào Việt Nam và việc Việt Nam trở thành một trong những ngôi sao sáng về hoạt động thuê ngoài thì chức danh nhà quản trị chuỗi cung ứng đã dần trở lên phổ biến. Song vẫn phổ biến ở các chức danh Giám Đốc Logistics, Giám đốc Phân Phối, Giám đốc Vận Tải. Nhưng tất cả trong số họ đều đang giúp định danh vai trò của chuỗi cung ứng cũng như nhà quản trị trong chuỗi cung ứng ngày càng trở lên rõ ràng hơn.

Nhà quản trị chuỗi cung ứng: đã đến lúc thăng hoa

Quá trình chuyển đổi sang chuỗi cung ứng tích hợp đã thúc đẩy vai trò, nhiệm vụ, và sử thăng hoa cho nhà điều hành chuỗi cung ứng .

Những chỉ 10 năm trước đây, cụm từ “chuỗi cung ứng” rất hiếm khi xuất hiện trên cửa miệng của các nhà quản trị. Họ chỉ chỉ mới sử dụng các cụm từ “logistics” hay “vận tải” để mô tả dòng chảy hàng hoá.

Sự xuất hiện của quản lý chuỗi cung ứng ban đầu chỉ là liên kết sự vận chuyển và logistic với sự thu mua hàng hóa, tất cả được gọi chung là quá trình thu mua hàng hóa. Quá trình hợp nhất ban đầu này sẽ sớm mở rộng ra lĩnh vực phân phối và logistic cho khách hàng tiêu dùng cuối cùng. Các công ty sản xuất bắt đầu tích hợp chức năng quản lý nguyên liệu vào những quy trình này.

Mới gần đây thôi, sự sản xuất hàng loạt và trong một vài trường hợp, là dịch vụ khách hàng đã được đưa vào quy trình này. Sự mở rộng vững chắc đó đã tạo ra một quy trình khép kín các chức năng trọng tâm: sự tích hợp chuỗi cung ứng, bao gồm luôn cả sự quản lý việc cung ứng và nhu cầu, các dịch vụ mua ngoài, quá trình mua bán, logistics đầu vào và đầu ra, sự sản xuất, kiểm tra chất lượng, xuất khẩu, và dịch vụ chăm sóc khách hàng.

Sự phát triển và mở rộng theo chiều ngang và đạt đến việc tích hợp chuỗi cung ứng đã nâng cao tầm quan trọng và vai trò của việc điều hành chuỗi cung ứng. Trong các tập đoàn lớn, những người quản lý việc thực hiện chuỗi cung ứng báo cáo trực tiếp cho CEO.

Việc nâng cao vị thế của việc quản lý chuỗi cung ứng là một cuộc cách mạng trong thập kỷ vừa qua, nó cũng quan trọng như những lợi ích mà chuỗi cung ứng mang lại cho các công ty.

Theo Bill Ramsey, cựu phó chủ tịch tập đoàn Honeywell thì “Toàn bộ ý tưởng của việc tích hợp chuỗi cung ứng vào hoạt động ở những tập đoàn lớn xuất phát từ sự mong đợi của khách hàng. Nó không được phát triển sớm hơn vì nhiều người nghĩ nó chỉ là một ý tưởng tốt nhưng khó trở thành hiện thực”.

Theo Ramsey, “toàn cầu hóa của chuỗi cung ứng tác động mạnh mẽ đến quá trình sản xuất kinh doanh”. “Người ta nói nhiều đến các tập đoàn đa quốc gia trong một vài thập niên gần đây, nhưng chỉ đề cập đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong khoảng 10-15 năm trở lại đây. Hiện nay, hầu hết các công ty phải quan tâm đến chuỗi cung ứng mang tính toàn cầu, điều này đánh dấu một sự thay đổi hoàn toàn trái ngược so với trước đây”

Mức độ đánh giá tầm quan trọng của những cơ hội mang tính toàn cầu ở mỗi công ty là khác nhau, tùy thuộc vào sự tích hợp của chuỗi cung ứng trong những công ty đó. Những tập đoàn lớn mạnh, mang tầm cỡ Thế Giới như Dell, Wal-Mart chiếm lĩnh thị trường thông qua những lợi thế của chuỗi cung ứng. Những thông tin thu nhận được gần đây cho thấy những tập đoàn dẫn đầu về sức mạnh của chuỗi cung ứng có thể đạt được từ 4% – 6% lợi nhuận cao hơn so với đối thủ, mang lại cho những “ông lớn” này lợi thế cạnh tranh, tạo sức ép về giá to lớn cho các đối thủ.

Theo quan điểm của Stu Reed, phó chủ tịch phụ trách sự tích hợp chuỗi cung ứng của tập đoàn Motorola thì “Một khi việc điều hành chuỗi cung ứng có được một vị trí trong các buổi họp của lãnh đạo cấp cao, chúng ta cần phải nêu rõ giá trị của chúng ta trong việc hỗ trợ những cơ hội phát triển của tập đoàn. Vấn đề cần giải quyết cấp bách là chuyển những tiết kiệm chi phí từ trước tới nay thành những cơ hội phát triển công việc kinh doanh – chứng tỏ cho mọi người thấy chúng ta sử dụng chuỗi cung ứng như là một vũ khí cạnh tranh lợi hại như thế nào”.

Nhà quản trị chuỗi cung ứng anh làm gì?

Cũng như những nhà quản trị khác, chuỗi cung ứng đang đòi hỏi vai trò của những nhà quản trị chiến lược. Bởi vì chuỗi cung ứng đang trở thành một trong những công cụ cạnh tranh tuyệt vời cho các doanh nghiệp. Bài học về cách mà công ty máy tính Dell sử dụng chuỗi cung ứng để cạnh tranh còn rất nóng hổi. Với Dell một chuỗi cung ứng nhanh nhạy, hiệu quả và đặc biệt là không cần kho mới là một mô hình lý tưởng. Ở đó vai trò của nhà quản trị chuỗi cung ứng trong việc đưa ra các chiến lược sáng tạo và khả dĩ là vô cùng quan trọng. Vậy thì điều đầu tiên có thể nói đến trong vai trò và nhiệm vụ của nhà lãnh đạo chuỗi cung ứng chính là tầm nhìn và khả năng hoạch định chiến lược. Với họ, chuỗi cung ứng, lý tưởng nhất, là một ống thủy tinh trong suốt mà có thể thấy và quan sát hết các hoạt động bên trong đó và đưa ra những chiến lược phù hợp.
“Việc người điều hành chuỗi cung ứng báo báo trực tiếp cho CEO chứng tỏ rằng các công ty đã xem trọng chuỗi cung ứng của mình như thế nào”. Đây là nhận định của Shelley Stewart, Jr.,phó chủ tịch phụ trách các dự án đặc biệt và là người đứng đầu bộ phận thu mua của công ty Tyco International, người báo cáo trực tiếp cho CEO của công ty

Trong cái thời của outsourcing này thì nhà quản trị chuỗi cung ứng cũng là một nhạc trưởng trong việc xây dựng môi trường cộng tác hiệu quả giữa các đối tác, nhà cung cấp và bản thân doanh nghiệp. Họ cần được hát chung một nhịp đồng cả được dẫn nhịp bởi nhạc trưởng. Chả thế mà một giáo sư nổi tiếng về chuỗi cung ứng đã từng nhận định quản trị chuỗi cung ứng chẳng qua là một quá trình cộng tác chiến lược giữa các đối tác tham gia trong chuỗi đấy thôi.
Sự ảnh hưởng, tương tác của khách hàng, đặc biệt đối với những cuộc thương lượng khó khăn hoặc có xung đột về lợi ích cho cái nhìn rộng hơn, hữu ích hơn trong mối quan hệ giữa chuỗi cung ứng và khách hàng.

Chi phí, chi phí- cái nhịp điệu ấy có lẽ còn dễ nhớ hơn cả những tình khúc nổi tiếng bởi với họ, những nhà quản trị chuỗi cung ứng- chi phí là yếu tố tối quan trọng trong việc xây dựng một chuỗi cung ứng hiệu quả. Họ đóng vai trò như là một nhà quản trị tài chính cho chuỗi.

Không chỉ dừng ở đó, chuỗi cung ứng cần một mạng thần kinh đủ mạnh để có thể kịp thời truyền thông tin về trung tâm đầu não. Vậy thế là nhà quản trị chuỗi cung ứng cần phải khả năng am hiểu sâu rộng về công nghệ thông tin. Họ có thể tự hào là không biết @ có nghĩa là gì nhưng họ lại hiểu rằng họ có thể dùng ký ấy vào mục đích gì mà tốt nhất cho chuỗi cung ứng.

Thành công trong quản trị sự thay đổi. Các công ty hy vọng những người điều hành chuỗi cung ứng lâu năm sẽ sử dụng những kinh nghiệm của mình giúp công ty hình thành chuỗi cung ứng phù hợp với tiêu chuẩn chung, toàn cầu.
Thường xuyên cập nhật những phương cách quản lý mới, nâng cao kỹ năng của người lao động, giới thiệu những ký thuật tiên tiến và điều quan trọng là phải đảm bảo các bộ phận này hoạt động đồng bộ.
Theo ông Stu Reed thì “việc tích hợp chuỗi cung ứng bản thân nó đã đòi hỏi những kỹ năng quan trọng trong quản lý sự thay đổi. Ví dụ bạn cần phải làm việc với bộ phận bán hàng, marketing, và kỹ sư để giúp tung ra những sản phẩm hấp dẫn nhanh hơn chẳng hạn.”

Không dừng lại ở đó vai trò của nhà quản trị chuỗi cung ứng ngày càng tiến hoá theo sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế. Sự đổi mới và sáng tạo không ngừng đã đẩy trách nhiệm và vai trò của nhà quản trị chuỗi cung ứng vượt qua mọi ranh giới mà ngày hôm trước vẫn còn giá trị.

Hơn bao giờ hết, họ, những nhà quản trị chuỗi cung ứng, cần được định danh và phận một cách chính thức và họ sẽ là một phần động lực cho sự phát triển và cạnh tranh của doanh nghiệp.

Những đặc điểm của một hệ thống chuỗi cung ứng được điều hành tốt:

Xây dựng hệ thống thông tin thông suốt và chính xác: Dell, Procter & Gamble, IBM, Wal-Mart, Motorola….đang sở hữu một hệ thống thông tin hiện đại để hỗ trợ cho các tiến trình trong chuỗi cung ứng.
Lợi thế cạnh tranh và nhiều cơ hội bán hàng hơn: những công ty có chuỗi cung ứng tích hợp hiệu quả thường chiếm ưu thế trong các buổi đàm phán. Khả năng thu hồi tiền mặt cũng tốt hơn đối thủ.
Tạo thế cân bằng với nhà cung cấp: có chiến thuật đàm phán mềm dẻo và thanh toán nhanh không có nghĩa là công ty có chuỗi cung ứng vững mạnh bị yếu thế trên bàn đàm phán. Ngược lại, công ty xây dựng mối quan hệ với nhà cung cấp dựa trên những kế hoạch phát triển, giúp họ cung cấp sản phẩm chất lượng cao hơn cho công ty trong khi giá lại giảm xuống, điều này có lợi cho cả đôi bên.
Luôn cập nhật thông tin: đối với những người quản lý chuỗi cung ứng, họ phải nắm bắt nhanh chóng kịp thời những thông tin có liên quan đến công việc của mình. Khi được hỏi về các đơn đặt hàng, hàng tồn kho, sản phẩm nào bán chạy nhất…..họ phải trả lời được ngay câu hỏi ấy.

Vietkha